حکومت علوی

نویسندگان

سید محمد مهدی جعفری

استاد دانشگاه شیراز

چکیده

حکومت در اصطلاح جدید سیاسی به معنای هیأتی است که مدیریت کشوری را در دست دارد. کارویژه­های اصلی حکومت وضع قوانین و اجرای آنهاست. «حکم» در نهج­البلاغه، هم به معنای «فرمان خدا» به کار رفته است، هم به معنای «قضاوت» و هم به معنای «حکومت و مدیریت اجرایی کشور». مفهوم حکومت در سیره و اندیشۀ امام علی علیه السلام «مدیریت و امانتداری و خدمت به خلق» است. امیرالمؤمنین علیه السلام برای زمامدار وظایف چندی قائل است که همۀ آن­ها در جهت ادارۀ درست کشور و سروسامان دادن به امور مردم است. امام علی(ع) خاستگاه حکومت را خدا می­داند که با اعطای اراده و تدبیر به انسان­ها، آنان باید این حقّ را با توجه به اندیشه و اعتقاد خود اعمال کنند. امیرالمؤمنین علیه السلام «مشروعیت حکومت» را در «انتخاب خبرگان زمان»، «رضایت و پذیرش مردم» و «آزادی مردم در بیعت» می­داند و «هدف حکومت» را «برپا داشتن حق و از میان برداشتن باطل» به شمار می­آورد. از نظر امیرالمؤمنین علیه السلام کسی شایستۀ زمامداری است که «بر اجرای امر از همگان نیرومندتر و نسبت به فرمان خدا دربارۀ آن از همگان داناتر باشد». شیوۀ رفتار زمامدار باید به گونه­ای باشد که شهروندان احساس نکنند که او برای خود امتیازی قائل شده است، قدرت او را مغرور نکند بلکه مسؤولیت را نعمتی بداند که خداوند به وی ارزانی داشته و به مردم نزدیکتر شود و نسبت به آنان مهربان باشد.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

مبانی و شاخصه‌های حکومت علوی

چکیده حکومت تقریباً پنج‌سالۀ حضرت علی (ع)، نمونه‌ای ماندگار از نظام سیاسی اسلام و شیوۀ زمامداری مبتنی بر دین و عدالت و آزادی را به بشریت ارائه داد که می‌توان با بازکاوی بایسته و سنجیدۀ آن، رهیافت‌هایی مطلوب را برای مدیریت جامعه در دنیای کنونی به‌دست آورد و به‌کار بست. حکومت علوی بر مبانی و شاخصه‌های مهمی استوار بود که به‌رغم چالش‌های بسیار فراروی آن، هدف‌ها و مسئولیت‌های سترگی را نیز در آرمان خ...

متن کامل

شاخص‌های شفافیت در حکومت اسلامی (با تأکید بر حکومت علوی)

یکی از مهم‌ترین تعهدات حکمرانی شایسته، تضمین حقوق بشر و شهروندی می‌باشد و در این جهت، «شفافیت» یکی از خصایص روشن حکمرانی شایسته است که می‌تواند به عنوان سازوکار مؤثر حامی حقوق سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهروندان، قدرت را به نقطه تراز مورد انتظار برساند و راهکاری ارزنده برای مبارزه با پدیده‌های شومی باشد مانند فساد‌های سیاسی و اقتصادی که از مهم‌ترین چالش‌های حقوقی و سیاسی هر جامعه‌ای می‌تو...

متن کامل

مدیریت و حکومت علوی- فرازمانی و فرامرزی

مدیریت نیاز همیشگی جوامع بشری است. امام علی(ع) دردورة حکمرانی خویش شاخصه‌های مدیریت تعالی‌گرا را مشخص کرد. نگاه امام در مدیریت معطوف به محور عدالت است. عدالت پیش‌زمینة وصول به مدیریت متعالی است. مهمترین مؤلفه‌های مدیریت متعالی در نهج‌البلاغه عبارت‌ است از: خود نظارتی، دقت در گزینش کارگزاران، عطوفت و مهربانی نسبت به مردم، خودسازی (دفع رذائی و کسب فضائل)، شایست سالاری، پر...

متن کامل

حکومت علوی؛ تجلی قدرت هوشمند متعالی

هدف پژوهش حاضر تبیین و تطبیق مفهوم «قدرت هوشمند متعالی» در آموزه‌های علوی با تمرکز بر نهج‌البلاغه بود. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و بعد از تبیین مولفه‌های قدرت هوشمند در چهار عنوان رهبری، قدرت سخت، قدرت نرم و توانایی تلفیق، به شواهد تحقق آن در حکومت علوی در عناوینی چون کاریزمایی، ترقی‌جویی، هوش احساسی، هوش محیطی، هوش اجتماعی، هوش سیاسی پرداخته شده است. همچنین چرایی متعالی بودن «قدرت هوشمند عل...

متن کامل

حکومت داعیان علوی در ناحیه طبرستان

پس از فتح ایران توسط اعراب مسلمان و از بین رفتن حکومت مرکزی، ایران از جانب دستگاه خلافت اسلامی اداره می­شد. این روند تا زمان مامون عباسیادامه داشت تا اینکه طاهر بن حسین اعلام استقلال کرد و نام خلیفه را از خطبه و سکه انداخت. به تدریج، حکومتهای نیمه مستقل و مستقل در ایران شکل گرفتند که طاهریان، صفاریان، و سامانیان از جمله آنها بودند. اما خلافت عباسی به ناچار و برای حفظ قدرت خود در ایران سلسله های...

متن کامل

تأمّلی در اصول اخلاقی حکومت علوی

انسان دوستی و مفاهیم مرتبط با آن، از جمله مباحثی است که در طول تاریخ بشر، مورد توجه بوده و از اهمّیت ویژه‌ای در روابط انسانی برخوردار است. مفهوم انسان دوستی و مسائل مرتبط با آن، بار‌ها از سوی صاحب‌نظران و اندیشمندان مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.  تاریخ وصول مقاله: ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ تاریخ تأیید نهایی: 6/ 5/1389.   البته این مفهوم، از گسترة معنایی وسیعی برخوردار است و بحث و بررسی تمام...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
آموزه های نهج البلاغه

جلد ۱، شماره ۲، صفحات ۸۹-۹۶

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023